WA243 3 De Dijkgraaf Torckdael Toon Rijkers jpg

Gevelsteen De Dijkgraaf

Locatieomschrijving
Torckdael, om de hoek in de gevel tegenover Veerstraat 7
Kunstenaar
Rijkers, Toon
Over de kunstenaar
Toon Rijkers (Uden, 1964) studeerde en promoveerde in Wageningen en werkte aan Wageningen UR tot 2004. Daarna volgde hij de opleidingen beeldhouwen aan de Koninklijke Academie voor Schone Kunsten in Antwerpen en restaureren bij het Centrum Natuursteen Utrecht. In Wageningen maakte hij gevelstenen voor de studentenhuisvesting Heerenstraat-Burgtstraat-Vijzelstraat, voor de woon- en zorgwijk Torckdael aan Rustenburg – Spijk en voor het pand der Vrijmetselaars op de hoek van Niemeijerstraat – Emmapark. Ook restaureerde hij in samenwerking met de beeldhouwer Markó Markov vele mozaïekplateau’s die afkomstig waren uit te slopen universiteitsgebouwen en aangebracht zijn op bruggen in de nieuwe woonwijk Kortenoord.
Beschrijving
De gevelsteen “Water weren – De dijkgraaf” toont twee heren te paard, van wie er een met zwaard een zwakke plek in de dijk rond Wageningen lijkt aan te wijzen. Daarmee is een van de vele functies van de bekende Wageninger Lubbert Adolph Torck aangeduid: hij was onder meer dijkgraaf van Wageningen en Bennekom van 1736 tot zijn dood in 1758. Het is de eerste zichtbare steen in de nieuwe fase van het project Tortckdael, die naar schatting eind 2017 klaar zal zijn.

Torck, telg uit een voornaam geslacht, werd op 5 augustus 1687 geboren in het kasteel van zijn vader in Wageningen. Hij werd na de dood van zijn vader, op 11 jarige leeftijd, in 1698 door Willem III benoemd tot richter en drost van Wageningen. Hij was de opvolger van zijn vader en grootvader en ruim veertig jaar lid van de Wageningse magistraat.

Torckdael is een nieuwe woonwijk aan de oostelijke rand van de binnenstad van Wageningen. De wijk wordt omzoomd door de stadgracht met daarlangs Het Spijk, en de straat Rustenburg. Het is een wijk met woningen en diverse vormen van zorg. De wijk is een project van woningcorporatie de Woningstichting in samenwerking met zorgdienstverlener Opella. De wijk wordt in fasen opgeleverd, het eerst opgeleverde gedeelte is op 29 oktober 2014 officieel geopend. De Wageningse beeldhouwer Toon Rijkers heeft de opdracht gekregen om tien gevelstenen te maken die de vele verschillende functies belichten die Lubbert Adolph Torck, de naamgever van de wijk, in de 17e en 18e eeuw in Wageningen heeft vervuld. In de eerst opgeleverde panden zijn vier gevelstenen te zien: ‘De Baron’, ‘De Drost’, ‘De Jonker’ en ‘De Burgemeester’.
Jaartal van plaatsing
2017
Soort kunstwerk
gevelsteen
Gebruikte materialen
Natuursteen
Bijzonderheden
Lubbert Adolph Torck een veelvermogend Wageninger: Historische vereniging Oud-Wageningen, Museum De Casteelse Poort, de bblthk , 2008, gecorrigeerde druk 2012; pag. 20

Geschiedenis van Wageningen: Blauwdruk en Stichting Publicaties Wageningen 750, 2013, pag. 157 - 163
Externe bronnen